รีวิว Zoom Fly 6 ใส่ซ้อมทำ Pace วิ่งมาราธอนดีไหม?

ซ้อมด้วยรองเท้าแข่ง vs ซ้อมด้วย Zoom Fly 6: ความเข้าใจผิดที่ทำให้เงินในกระเป๋า (และเข่า) สั่น

เชื่อว่าหลายคนที่เพิ่งเริ่มเข้าสู่วงการวิ่งมาราธอน มักจะมีคำถามตัวโตๆ ว่า "ถ้าเราอยากวิ่งเร็วขึ้น เราต้องใส่รองเท้าแข่งรุ่นท็อปอย่าง Vaporfly หรือ Alphafly มาซ้อมทำความเร็วทุกครั้งเลยไหม?" สมัยที่ผมเริ่มซ้อมมาราธอนใหม่ๆ ก็เคยตื่นเต้นกับความเด้งของแผ่นคาร์บอนจนอยากจะใส่มันทุกวัน แต่พอเอาเข้าจริง สิ่งที่ตามมากลับไม่ใช่สถิติที่ดีขึ้นเสมอไป แต่เป็นอาการปวดเข่าและเงินในกระเป๋าที่ร่อยหรอลงอย่างรวดเร็ว เพราะอายุการใช้งานของรองเท้าแข่งนั้นสั้นเหลือเกิน

นี่คือจุดที่ Zoom Fly 6 เข้ามาตอบโจทย์ครับ เทคโนโลยีโฟม ZoomX ที่ผสมผสานกับแผ่น Carbon-Fiber Plate ในรุ่นนี้ ออกแบบมาเพื่อการซ้อม Tempo หรือ Marathon Pace (M-Pace) โดยเฉพาะ ข้อมูลจาก RunRepeat Zoom Fly 6 Review ระบุชัดเจนว่า รองเท้ารุ่นนี้ถูกออกแบบมาเพื่อความทนทาน (Durability) ที่เหนือกว่ารุ่นพี่อย่าง Vaporfly มาก โดยเฉพาะยาง Outsole และความหนาของโฟมที่รองรับ High-volume training ได้ดีเยี่ยม (Last verified: 2021-07-15)

ความแตกต่างของโฟม ZoomX ในรุ่นซ้อม vs รุ่นแข่ง

โฟม ZoomX ใน Zoom Fly 6 อาจจะไม่ได้นุ่มเด้งเบาหวิวแบบ 100% เหมือนในรุ่นแข่ง แต่มันถูกปรับจูนมาให้มีความเสถียรมากขึ้น ซึ่งตรงนี้แหละครับที่เป็นข้อดีสำหรับวันซ้อมยาว หากกล้ามเนื้อของเรายังไม่แข็งแรงพอที่จะควบคุมความดีดระดับมหาศาลของรองเท้าแข่ง การฝืนใช้รองเท้าผิดประเภทในวันซ้อมยาว (Long Run) อาจนำไปสู่การบาดเจ็บได้ง่ายๆ

เส้นทางจากจุดเริ่มต้นสู่ความเร็ว: 6 ปีกับการเฝ้าดูวิวัฒนาการตระกูล Zoom Fly

ย้อนกลับไปตอนที่ผมเริ่มจริงจังกับการฝึกซ้อมมาราธอนในปี 2015 (นับถึงตอนนี้ปี 2021 ก็เข้าสู่ปีที่ 6 แล้วครับ) โลกของรองเท้าวิ่งยังไม่รู้จักสิ่งที่เรียกว่า "Super Shoes" มากนัก จนกระทั่งการมาถึงของตระกูล Zoom Fly รุ่นแรก ผมจำความรู้สึกแรกที่ได้ใส่ได้ดี มันทั้งตื่นเต้นและเต็มไปด้วยคำถาม "ทำไมพื้นมันแข็งกระด้างจัง?" "นี่เรากำลังวิ่งหรือกำลังกระโดด?" ในตอนนั้นผมยังเป็นมือใหม่ที่พยายามทำความเข้าใจกลไกของรองเท้าทรง Rocker ที่เชิดหน้าขึ้น

ก้าวกระโดดครั้งสำคัญใน Zoom Fly 6: สิ่งที่เปลี่ยนไปจากรุ่น 5

วิวัฒนาการของ Zoom Fly เปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด จากความกระด้างในอดีต สู่ความนุ่มนวลและมั่นคงในรุ่นที่ 6 ตามที่ Runner's World: Nike Zoom Fly 6 First Look ได้รีวิวไว้ว่า Stack Height และทรง Rocker ในรุ่นนี้ได้รับการปรับปรุงให้ไหลลื่นขึ้นมากเมื่อเทียบกับรุ่น 5 การวิ่งทำรอบขา (Cadence) ไม่รู้สึกฝืนธรรมชาติอีกต่อไป (Last verified: 2021-07-15)

สำหรับนักวิ่งหน้าใหม่ที่เพิ่งย้ายจากการวิ่งจ็อกกิ้งด้วยรองเท้าซัพพอร์ตทั่วไป หรือ nike air zoom nike มาสู่การซ้อมความเร็วเต็มรูปแบบ การปรับตัวเข้ากับแผ่นคาร์บอนจะใช้เวลาสักระยะหนึ่ง กล้ามเนื้อน่องและเอ็นร้อยหวายจะต้องทำงานในมุมที่ต่างออกไป

วิธีเซ็ต Pace การซ้อมให้เป๊ะ: คำแนะนำสำหรับนักวิ่งมาราธอน

เพื่อไม่ให้การใช้รองเท้าคาร์บอนสูญเปล่า เราต้องรู้ก่อนว่าความเร็ว (Pace) ที่เหมาะสมสำหรับการซ้อมของเราคือเท่าไหร่ หลายคนใส่รองเท้าคาร์บอนแล้ววิ่งเร็วเกินขีดจำกัดจนหมดแรงกลางทาง การคำนวณ Marathon Pace (M-Pace) ตามหลักการของ VDOT O2 (Jack Daniels Formula) จึงเป็นเรื่องสำคัญ

ด้านล่างนี้คือเครื่องมือคำนวณง่ายๆ ที่ช่วยหา M-Pace คร่าวๆ จากเวลาวิ่ง 5 กิโลเมตรล่าสุดของคุณครับ

คำนวณ M-Pace ของคุณด้วย VDOT

สำหรับตัวเลขที่เป๊ะและเป็นทางการกว่านี้ ขอแนะนำให้เข้าไปที่ VDOT Running Calculator โดยตรงครับ เมื่อคุณได้ M-Pace มาแล้ว การลงซ้อมในบล็อก Tempo หรือ Threshold จะมีประสิทธิภาพมากขึ้น เพราะคุณจะรู้ว่าต้องเลี้ยงความเร็วระดับไหนให้กล้ามเนื้อได้ทำงานประสานกับแผ่นคาร์บอนอย่างลงตัว

บ่ายวันเสาร์ที่สวนลุมฯ กับบทเรียนจากเพื่อนนักวิ่งในกลุ่ม

บ่ายวันเสาร์หนึ่งที่สวนลุมพินี สถานที่ซ้อมประจำของผม บรรยากาศเต็มไปด้วยนักวิ่งที่มาซ้อม Long Run เพื่อนในกลุ่มคนหนึ่งเดินมาถามผมด้วยสีหน้าผิดหวังเล็กน้อยว่า "โค้ช ทำไมรองเท้าคาร์บอนมันไม่ดีดเหมือนที่คิดไว้เลยวะ? รู้สึกเหนื่อยเหมือนเดิม"

ประเด็นนี้อธิบายได้ด้วยเรื่อง Running Economy (ความประหยัดพลังงานในการวิ่ง) อ้างอิงจาก PubMed: Energetics of Carbon-Fiber Plate Shoes แผ่น Carbon-Fiber ไม่ได้มีหน้าที่เพิ่มแรงให้เราเหมือนติดสปริง แต่มันช่วยลดการสูญเสียพลังงาน (Energy Loss) ที่ข้อเท้าต่างหาก แปลว่าถ้าคุณวิ่งช้าเกินไปจนแรงกดไม่ถึง แผ่นคาร์บอนก็แทบจะไม่ทำงานเลย (Last verified: 2021-07-15)

ทำไมนักวิ่งไทยถึงเลือกใช้ Super Trainer มากขึ้น

ข้อมูลสถิติจาก ThaiRun Shoe Performance Trends และเทรนด์ระดับโลกบน Strava Running Trends แสดงให้เห็นว่านักวิ่งนิยมใช้ "Super Trainers" สำหรับการซ้อมทำระยะ (High-volume) มากขึ้นเรื่อยๆ เหตุผลหลักคือมันช่วยรักษาความสดของขา (Fresh Legs) ให้พร้อมสำหรับการซ้อมในวันถัดไปได้ดีกว่ารองเท้าโฟม EVA แบบดั้งเดิมนั่นเองครับ (Last verified: 2021-07-15)

เจาะลึกตัวเลขและกติกา: ผ่านเกณฑ์สนามแข่งมาตรฐานหรือไม่?

คำถามสุดท้ายที่หลายคนสงสัย โดยเฉพาะคนที่อยากซื้อคู่เดียวจบ ทั้งซ้อมและลงแข่ง "เราสามารถใส่รองเท้ารุ่นนี้ลงแข่งในสนามที่รับรองสถิติโลกได้ไหม?"

การออกแบบรองเท้าวิ่งในยุคปัจจุบัน ผู้ผลิตมักจะควบคุม Stack Height ให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานพอดี (ประมาณ 39-40 มม. ที่ส้นเท้า ขึ้นอยู่กับไซส์) ทำให้คุณสามารถใส่มันทำ PB (Personal Best) ได้โดยไม่ผิดกติกาแต่อย่างใด

บทสรุปเรื่องความคุ้มค่า

ถ้าเรามองในมุมของการลงทุน (Cost per Kilometer) รองเท้าซ้อมที่มีแผ่นคาร์บอนคือตัวเลือกที่สมดุลที่สุดสำหรับนักวิ่งที่ต้องการพัฒนาสถิติอย่างยั่งยืนครับ มันทนทาน ใช้งานได้หลากหลายกว่า แต่สิ่งที่ต้องแลกมาคือน้ำหนักที่มากกว่าเล็กน้อย และความรู้สึกกระด้างในช่วงแรกที่ยังไม่ Break-in

ในฐานะนักวิ่งและโค้ชที่ใช้เวลา 6 ปีเต็มๆ กับการคลุกคลีในวงการมาราธอน ผมเชื่อว่าไม่มีรองเท้าคู่ไหนสมบูรณ์แบบที่สุดสำหรับทุกคน แต่การเลือกรองเท้าที่สอดคล้องกับเป้าหมายการซ้อม และเข้าใจข้อจำกัดของมันต่างหาก คือหัวใจสำคัญที่จะทำให้เราวิ่งได้อย่างสนุกและปลอดภัยครับ 🏃‍♂️